Reverse Osmose
Osmose
Osmose is een natuurlijk proces, waardoor een
vloeistof (water) door een semi doorlaatbaar membraan gaat vloeien naar een
vloeistof (water) met een hogere zoutconcentratie. Dit proces gaat net zo lang
door tot beide vloeistoffen een zelfde concentratie zout bevatten. De
vloeistoffen zijn dan in evenwicht (equilibrium).
Een semi doorlaatbaar membraan is een membraan welke alleen maar atomen of
moleculen van een bepaalde grootte doorlaat. Deze membranen zijn van een
organisch materiaal of een bepaald type kunststof gemaakt. Door een specifiek
type te kiezen kan men bepalen welke grootte doorgelaten wordt, waardoor men dus
ook de mogelijkheid heeft om te bepalen welk type materiaal er wel of niet
doorgelaten mag worden.
Reverse Osmose
Het doel van Reverse Osmose is het scheiden van het water van de zoutoplossingen
en andere ongerechtigheden zoals kalk, koper, zink en zelfs virussen of bacteriën.
Door nu een bepaalde druk op het deel aan te leggen waar de zoutoplossing zich
bevindt, wordt het water door een semi doorlaatbaar membraan geperst waardoor de
zouten en andere ongerechtigheden op het membraan achter zullen blijven. Het
water aan de andere kant van het membraan is dan ontdaan van deze
ongerechtigheden en hebben wij het RO water verkregen. Dit proces kan niet
oneindig doorgaan, daar het membraan verstopt zal raken door de achtergebleven
materialen. Je kan de druk dan wel gaan verhogen om dezelfde hoeveelheid water
te verkrijgen, maar dit kan niet tot in het oneindige doorgaan. Het membraan
moet schoongespoeld worden.
Gedeelde waterstroom filtering (Cross Flow)
Omdat de achtergebleven stoffen verwijderd moeten worden om verstopping tegen te
gaan, wordt het toevoer water gedeeld in twee stromen. Een “schone” (permeate)
en een “vuile” (concentrate)stroom. Deze laatste spoelt de ongerechtigheden van
het membraan, en bevat dus alle zouten en metalen en zelfs bacteriën. Denk
hierbij bijvoorbeeld aan de legionella bacterie welke de veteranen ziekte kan
veroorzaken.
Het membraan
Niet industriële RO systemen worden normaal gesproken uitgevoerd met één van
de onderstaande membranen.
Type CTA Cellulose Tri Acetate
Het
CTA membraan is een organisch membraan welke gebruikt wordt waar het water
gechloreerd is en waarbij het totaal aan opgeloste stoffen onder de 800 ppm
blijft (ppm=parts per million). Deze membranen kunnen gemiddeld tot 60 ltr. RO
water leveren. De levensduur van deze membranen is 18 tot 24 maanden.
Type TFC Thin Film Composite
Het TFC membraan is van kunststof en kan alleen ingezet worden voor niet
gechloreerde water systemen. Het kan een grotere ppm aan dan het CTA membraan,
en heeft een hogere RO opbrengst. Om het TFC membraan toch in te kunnen zetten
op gechloreerde water systemen is het noodzakelijk een actief koolfilter voor
het membraan te plaatsen. Doet men dit niet dan zal het membraan onherstelbaar
beschadigd worden door het chloor.De levensduur van deze membranen is 3 tot 5
jaar en soms nog wel langer.
Een TFC membraan is samengesteld uit verschillende dunne lagen film welke met
elkaar verbonden zijn. Deze samenstelling wordt rond een geperforeerde kunststof
buis gerold, die het geproduceerde RO water afvoert. Het zo verkregen filter
wordt in een buis gezet waarop de toe- en afvoer aangesloten kan worden.
Hierdoor is het ook mogelijk geworden het filter eenvoudig te kunnen vervangen.
Er zijn factoren welke de hoeveelheid en kwaliteit van het geproduceerde RO
water kunnen beïnvloeden.

Druk
Hoe groter de waterdruk, hoe beter de kwaliteit en de hoeveelheid geproduceerd
RO water. De hoogte van de ideale druk wordt bepaald door het gebruikte
materiaal van het membraan, en is per fabrikant verschillend.
Waterhardheid pH
De pH waarde geeft aan of water zuur, neutraal of hard is. Een pH van 7 geld als
neutraal, beneden de 7 is zuur en boven de 7 geeft aan dat er in het water meer
kalk is opgelost. De pH van water voor een membraan mag gemiddeld gezien niet
lager zijn dan 3 en niet hoger dan 11. Is dit wel het geval, dan zullen er extra
maatregelen genomen moeten worden om het membraan niet permanent te beschadigen.
Temperatuur
De meest ideale temperatuur om RO water te maken verschild per fabrikant en
membraan, maar over het algemeen ligt deze rond de 24 graden Celcius. Minimum
temperatuur ligt rond de nul graden en een maximum ligt rond de 40 graden
Celsius. Boven of onder deze temperaturen wordt het membraan permanent
beschadigd. De temperatuur heeft direct invloed op de hoeveelheid geproduceerd
RO water. Hoe lager de temperatuur des te minder RO water en hoe hoger de
temperatuur des te groter de opbrengst, maar hoe lager de kwaliteit van het RO
water.
TDS
Total Dissolved Solids.
Hoe hoger het gehalte aan opgeloste
stoffen (TDS) in het toegevoerde water, hoe lager de opbrengst aan RO water. Een
hoog gehalte aan opgeloste stoffen komt o.a. voor als er water met extra druk
wordt toegevoerd door bijvoorbeeld de druk te verhogen met een booster pomp.
Daarom wordt er bij de membranen door de fabrikanten een maximum gesteld welke
gemiddeld rond de 2000 TDS ligt. Om het membraan te sparen wordt er dan ook vaak
gebruik gemaakt van één of meerdere voorfilters van verschillende grootte.
Membraan
Verschillende membranen hebben ook verschillende karakteristieken. Sommige
produceren meer water dan andere, terwijl weer ander een groter scheidend
vermogen hebben of een beter chemische weerstand voor een langere standtijd. Een
TFC membraan combineert het beste van al deze karakteristieken.
Voorbeeld
van een klein systeem voor 90 liter per dag welke is voorzien van een TFC
membraan. Links zit het actieve koolfilter
waar de water toevoer aan de onderzijde wordt aangesloten. In het midden de buis
met het membraan. Deze kan aan de onderzijde open geschroefd worden om het
membraan te wisselen. Rechts zit een 10 micron voorfilter om eerst alle deeltjes
groter dan 10 micron te verwijderen voor dat het water door het membraan geperst
wordt. Dit verlengt de levensduur van het membraan aanzienlijk. De aansluiting
boven in het midden van de membraan buis is de RO uitgang, terwijl rechts
hiervan een kraantje te zien is voor de vuilwater afvoer. Dit kraantje staat bij
normaal bedrijf net niet dicht. Om het membraan met kracht te spoelen kan deze
helemaal open gedraaid worden.
Note: De gebruikte tekeningen zijn een door de auteur gemodificeerde versie uit een
technisch nieuwsbulletin opgesteld door RODI Systems Corporation. 936 Higway 550, Aztec, NM
87410