Daar onze kikkers amfibieën zijn kunnen zij hun
lichaamstemperatuur niet zelf regelen.
Zij nemen de warmte van de omgeving op. Daarvoor is temperatuur regulering in
een kikkerbak een absolute must. Hier komt nog bij dat de temperatuur ook nog
soort afhankelijk is. Belangrijk is dan ook bij aanschaf van de kikkers hier op
te letten, zodat er soorten gekozen worden die uit een zelfde biotoop komen met
ongeveer dezelfde omgevingsomstandigheden. Gesteld kan worden dat het mogelijk
moet zijn de temperatuur in de hand te kunnen houden tussen de 20°C voor
bijvoorbeeld Epipedobates tricolor en 27°C voor de Dendrobates tinctorius. Hier
tussen varieert de temperatuur per soort. Wat voorkomen moet worden is dat de
temperatuur in de zomer langdurig boven de 30°C kan oplopen. Dit is absoluut
dodelijk voor de kikkers, hoewel een kortstondige verhoging boven deze
temperatuur niet veel kwaad kan, als zij maar een koelere plek kunnen opzoeken,
bijvoorbeeld in de bodem of in / achter een waterpartij. Verwarmen van een bak
is relatief makkelijker dan koelen. Er zijn verschillende mogelijkheden om de
bakken op een bepaalde temperatuur te houden of te krijgen.De kikkerkamer 27oC
Een relatief eenvoudige methode is het maken van een kikkerkamer en deze door
verwarming middels de CV installatie of elektrische verwarming, met
gebruikmaking van een thermostaat, op temperatuur te houden. Je moet dan wel
over een lege kamer beschikken welke voor dit doel gebruikt kan worden Wat een
nadeel kan zijn is dat deze kamer altijd op ca. 24°C/25°C gehouden moet
worden. Waarom geen 27°C vraag je je misschien af. Heel eenvoudig,
doordat er lampen gebruikt worden zullen deze hun warmte afgeven aan de omgeving
en in de bakken, waardoor de totale temperatuur hoger wordt dan 24°C Een en ander is wel afhankelijk van de isolatie van de kamer en de hoeveelheid
warmte welke de lampen afgeven. Omdat warme lucht stijgt en koelere lucht zakt
is het raadzaam om een ventilator in de kamer te plaatsen welke ook nog een
pendelende beweging kan maken. Hierdoor worden de verschillende luchtlagen
gemengd waardoor de temperatuur boven en onder in de kamer meer gelijkmatig
zijn. Toch zal het voorkomen dat bakken die onder op een stelling staan 1 à 2
graden kunnen verschillen met deze die boven op de stelling staan. Houd hier
rekening mee bij aanschaf van de kikkers. ’s Avonds en ‘s nachts mag de temperatuur
zakken met 4 à 5°C.Ruimte 20oC
Luchtverwarming
In een ruimte waar het overdag 20 graden is komt de noodzaak van bijverwarmen om
de hoek kijken. We kunnen de warmte uit de lichtkap van de VoorSchakelApparaten
(VSA) en de lampen benutten als bijverwarming. Daartoe wordt een ventilator aan
de achterzijde van de kap geplaatst (als deze al niet aanwezig is) en laten die
in de kap blazen. Controleer, als er al een ventilator aanwezig is, of deze op
afzuigen of blazen staat. Vaak staat op het ventilator huis een pijl welke de
blaasrichting aangeeft. Staat hij op afzuigen, draai hem dan om. In de plaat,
tussen lichtkap en bak, maken we langs de ramen enige gaatjes van 4 mm
met een boor, of als dat mogelijk is korten wij de plaat aan de voorzijde
evenwijdig met het voorraam ca. 2 mm in, zodat we daar een kleine gleuf krijgen.
De ventilator blaast nu de warme lucht uit de kap, langs de ramen de bak in. De
ramen zijn sneller droog en de bak wordt nu bijverwarmd.Waterverwarming
Als er een waterpartij in de bak aanwezig is kunnen wij deze gaan
verwarmen middels een aquarium verwarming. Let er bij aanschaf op dat je er een
koopt met extra dik glas en voldoende vermogen. Stel de verwarming in tussen de
24 en 26 graden, en zorg ervoor dat je eenvoudig bij de instelknop kan als je
hem plaatst. De verwarming komt horizontaal in de bak te liggen op de twee
meegeleverde zuignapjes. Doordat
het water warmer is dan de omgeving zal deze zijn warmte gaan afgeven aan de
lucht. Deze wordt hierdoor opgewarmd, en middels onze ventilatie wordt de hele
bak voorzien van deze verwarmde lucht. En zie daar wij hebben weer onze gewenste
temperatuur verhoging. Als je een extern filter hebt kan je dit water natuurlijk
ook verwarmen. Eheim heeft bijvoorbeeld filters met ingebouwde verwarming en
temperatuur regeling.Warmte matjes
Een andere methode is te verwarmen middels warmte matjes en is alleen
geschikt voor de kleinere bakken. Dit matje komt onder de bak te liggen en geeft
zijn warmte af via het glas aan de bodem en / of het water. Hiermee bereik je
alleen dat de bodem, en in mindere mate de omgeving opgewarmd wordt. Zorg er
voor dat niet de hele bodem verwarmd wordt. De kikkers moeten ook een koelere
plek op kunnen zoeken. Nadeel kan zijn dat je niet weet hoe warm de bodem wordt
en wat de bijdrage zal zijn aan de omgevingstemperatuur. Het kan noodzakelijk
zijn om een thermostaat voeler in de bodem te plaatsen, welke bij een te hoge
bodemtemperatuur het matje uitschakelt. Er is altijd een kleine kans dat het
glas kan knappen indien het glas niet goed zijn warmte kwijt kan.Warmte kabel
Er is ook warmte kabel in de handel. Deze worden vaak toegepast om
waterleidingen tegen bevriezen te behoeden, of om dik stroperige vloeistoffen in
vaten of pijpen meer vloeibaar te maken. Deze warmte kabel kan in het bodem
substraat ingegraven worden. Zorg er voor dat niet de hele bodem voorzien is van
warmte, maar er ook koele plekken zijn. Verder heeft het dezelfde nadelen als de
warmte matjes, en is een thermostaat noodzakelijk. Nog een nadeel van een warmte
kabel is de hoge temperatuur aan de buitenkant van de kabel. Dit kan vooral
schadelijk zijn als wij kikkers houden die zich ingraven. Zij kunnen zich hier
aan branden. Denk ook aan je eigen veiligheid. Er zijn kabels welke werken op 230 Volt
en 24 Volt. Kies in principe voor de veilige spanning van 24 Volt. Als het niet
anders kan, en je moet kiezen voor de 230 Volt uitvoering, zorg dan voor een goede aardaansluiting en een correct
werkende aardlekschakelaar. Een aardlekschakelaar dient minimaal één keer per
maand getest te worden met het op de aardlekschakelaar aanwezige test knopje.
Velen vergeten dit nog wel eens of vinden het lastig omdat dan alle
elektronische klokken opnieuw ingesteld moeten worden. Doe dit nu wel, het gaat
om je eigen veiligheid. Wat is het beste
Ieder zal hier zijn eigen mening over hebben. Ik kan alleen vertellen wat bij mij de beste methode is gebleken. Vele van u, welke ook op het gifkikkerforum komen, kennen mij als iemand die eerst alles test voordat hij iets gebruikt. Dat wil nog niet zeggen dat je zonder slag of stoot iets van mij aan moet nemen. Denk zelf ook even na waarom het een beter werkt dan het ander. Als je niet over een kikkerkamer beschikt werkt de combinatie van luchtverwarming en waterverwarming het beste. De temperatuur is goed in de hand te houden zonder gebruik van extra maatregelen, afgezien van hete zomers, maar daar over straks meer. Verder zal er wat geëxperimenteerd moeten worden met de instelling van de aquarium verwarming om de juiste temperatuur te vinden. Het experimenteren doe je als de bak in de opbouw fase is, of in de periode die nodig is om een pas ingerichte bak in evenwicht te krijgen. Dit duurt ongeveer 2 maanden. De temperaturen meet je op 3 plekken. Even boven de bodem, in het midden van de bak en boven in de bak. De temperatuur op de bodem mag nooit hoger worden dan 30°C. Je zal zien, dat hoe hoger je in de bak meet, hoe hoger de temperatuur wordt. Probeer een acceptabel gemiddelde te vinden voor de soort die je gaat houden.
Alle oplossingen hier vermeld gelden voor een geheel glazen bak
Koelen
In warme zomers kan het noodzakelijk zijn maatregelen te nemen zodat de
temperatuur in de bak niet boven de 30oC oploopt. Zoals eerder
vermeldt kan een kortstondige verhoging minder kwaad als de kikkers maar een
koelere plek kunnen opzoeken. Maar als het dagen achtereen veel te warm dreigt
te worden, moeten er maatregelen getroffen worden. In ieder geval moeten alle
verwarmingen in de bak uit. Verder kan de verlichting gedurende de dag
uitgeschakeld worden. Je kan best een paar dagen zonder je verlichting. Verder
kan je de bak meerdere keren, bijvoorbeeld ieder uur kortstondig voor ca. 0,5
tot 1 minuut sproeien. Gebruik hier koel water voor. Let er op dat de planten
binnen dit uur weer droge bladeren moeten hebben. Zij die een automatische
sproeiinstallatie hebben zijn hier dus in het voordeel. Er kan een extra
ventilator geplaatst worden welke de lucht uit de bak zuigt. Zij die al een
ventilator hadden staan op de bak zullen deze waarschijnlijk met de hand moeten
aanschakelen omdat deze vaak met de verlichting
uitgaat. Verder kan je een ‘Heatpack’ welke je in de vriezer hebt
gelegd in je waterpartij leggen. Scherm deze af door hem in een washandje te
stoppen en het liefst zo neerleggen dat de kikkers er niet bij kunnen. Dit
washandje wel eerst even ontdoen van de wasmiddelen door hem te spoelen in
osmose water. Er is nog een handig apparaat op de markt die zowel kan koelen als
verwarmen. De Thermoelectric Minicooler.Thermoelectric Minicooler
De koeler / verwarmer werkt
met Peltier elementen. Deze Peltier elementen werken op gelijkspanning en
kunnen zowel koelen als verwarmen door simpelweg de spanning om te keren.
Het nadeel is dat deze methode alleen economisch verantwoord is voor lage
capaciteiten. Deze koeler kan gebruikt worden voor ons milieu omdat de
warmtewisselaar gemaakt is van teflon bekleed roestvast staal. De maximum
capaciteit is 150 liter water. Verder is er een transformator ingebouwd, zodat
hij normaal op 230 volt aangesloten kan worden. Tevens is hij voorzien van en
instelbare temperatuurregeling en display. Omschakeling van koelen op verwarmen
is een simpele druk op de knop.